گروه سياسي، فرنوش اميرشاهي؛ «اکبر هاشمي رفسنجاني» رئيس دوره چهارم مجلس خبرگان رهبري شد. اين نتيجه در پي رقابت سختي ميان دو جريان راديکال و مصلحت انديش در مجلس خبرگان به دست آمد؛ رقابتي که با درگذشت آيت الله مشکيني آغاز شد و به تدريج با ورود راديکال ها به ميدان، تا حدودي رنگ تخريب به خود گرفت. کانديداي جريان معتدل نمايندگان عضو خبرگان، هاشمي بود و طيف مقابل نيز «احمد جنتي» را به عنوان کانديدا معرفي کرد. در نهايت آنچه که از ميان 75 راي ريخته شده به گلدان ها در اجلاسيه غيرعلني روز گذشته خبرگان رهبري به دست آمد، 41 راي به نام رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در مقابل 34 راي براي دبير شوراي نگهبان بود. در ميان آرا يک راي ممتنع نيز وجود داشت.با روند طي شده نتيجه يي که به راحتي قابل پيش بيني بود، به واسطه نحوه رقابت حاميان محمدتقي مصباح يزدي و همفکران او در مجلس خبرگان رهبري تاحدودي مشکل شد. استراتژي هاي به کار برده شده طي يک ماه گذشته براي از ميدان به در بردن رقيب يک رويداد مشخص را تبديل به يک پيروزي کرد. در واقع پس از بيماري آيت الله مشکيني- که سه دوره از مجلس خبرگان رهبري و چند ماه از مجلس اخير را رياست کرد - محافل سياسي و خبري جايگزيني نايب رئيس او را بيش از سايرين محتمل مي دانستند، اما در مقابل فعالان سياسي و سايت هاي خبري نزديک به دولت نهم به حمايت از روحاني مراد خود محمدتقي مصباح يزدي پرداختند و شانس تکيه او بر جايگاه رياست را بالا قلمداد کردند. البته موضوع فوق پس از مدتي با طرح نام کانديداهاي ديگري چون «محمد يزدي» نايب رئيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم، واعظ طبسي، آيت الله هاشمي شاهرودي و غيره وارد فاز ديگري شد؛ فازي که تحليلگران آن را قرار دادن چهره هاي ديگري در مقابل هاشمي براي تضعيف جايگاه وي عنوان کردند. اين رويه در کنار موج تخريب رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام به واسطه چاپ کتاب خاطرات او و طرح موضوع موافقت امام خميني (ره) با حذف شعار مرگ بر امريکا شرايط را پيچيده تر از قبل کرد. در اين قضيه علاوه بر روزنامه ها، سايت هاي خبري و برخي چهره هاي اصولگرا، وزارت ارشاد نيز وارد ماجرا شد و به گفته «محمدحسين صفارهرندي» صدور مجوز براي تجديد چاپ آن منوط به نظر مرکز نشر آثار امام خميني (ره) است. مجموعه اتفاقات اخير دستيابي هاشمي رفسنجاني به صندلي رياست خبرگان را در هاله يي از ابهام قرار داد. اما در ديگر سو هم کانديداتوري «احمد جنتي» تا حدودي غيرمترقبه بود. چرا که در طول اين مدت چندان نامي از وي در ميان نبود. با اين حال کانديداتوري او و انصراف «محمد يزدي» از نامزدي به نفع جنتي از استراتژي مشخص براي جلوگيري از ريزش آراي طيف منسوب به مصباح يزدي داشت. هرچند که ظاهراً اين برنامه ريزي به ثمر ننشسته و جنتي راي لازم را کسب نکرد، اما راي شکننده هاشمي نيز به خوبي موقعيت وي را در مجلس خبرگان رهبري مشخص مي کند؛ ميزان راي هاشمي رفسنجاني براي رياست نسبت به تعداد آرايش به عنوان نايب رئيس مجلس خبرگان نزديک به 30 راي پايين تر است. پيام اين اختلاف راي براي رئيس جديد مجلس خبرگان رهبري، فارغ از صرف نظر کردن از رايزني هاي خارج از مجلس فوق درباره آرا جايگاه نه چندان مستحکم هاشمي رفسنجاني در صندلي رياست است. هرچند برخي کارشناسان هم اين راي را راي واقعي جريان او در مجلس خبرگان دانستند.با اين حال هاشمي رفسنجاني که روز گذشته خود زنگ افتتاحيه دومين اجلاس مجلس چهارم خبرگان رهبري را به صدا درآورد، در نطق ابتدايي مراسم در کسوت نايب رئيس بخشي از اهداف و برنامه هايش را به عنوان رئيس اعلام کرد. گويي پيش از انجام راي گيري اين پير باتجربه عرصه سياست، صندلي رياست را از آن خود مي دانست.همان صندلي که ديروز با عکس بزرگي از مرحوم «علي مشکيني» که در ميانه سبد گل باشکوهي قرار داشت، تزيين شده بود.هاشمي رفسنجاني در نطق مفصلش از نمايندگان مجلس خبرگان رهبري خواست براساس شرع و قانون در همه امور کشور در سطح بالا و به صورت فعال تر وارد ميدان شوند و وظايف مهم و عملي را برعهده گيرند.وي گفت؛ «اگر خبرگان ملت بخواهند وظايف مهم عملي را برعهده گيرند و در سطح بالايي در امور جاري کشور دخالت کنند و فعال تر در عرصه هاي مختلف حضور داشته باشند از نظر شرعي و قانوني مانعي وجود ندارد.»هاشمي افزود؛ «برخي مي گويند بايد از اين جمع خبرگان بيشتر در امور کشور استفاده کنيم البته من معتقدم خبرگان وظايف بسيار مهمي دارند. مثلاً برخي از مسائلي که مقام معظم رهبري درباره سياست هاي کلي و اصل 44 قانون اساسي تصويب کردند و مسووليت آن را برعهده نهادهايي مانند مجمع تشخيص مصلحت نظام گذاشتند، مجلس خبرگان مي تواند آنها را احضار کند و در رابطه با وظايف شان توضيح بخواهد؛ اين يعني دخالت در همه امور جامعه در سطح بالا.» وي در عين حال يادآور شد؛ «اگرچه اين اتفاق تا به حال نيفتاده است اما مي تواند در دور بعد بيفتد. شايد در دور بعدي مجلس خبرگان در اين مساله وارد شويم و در آيين نامه داخلي بياوريم.»

به گزارش ايسنا وي افزود؛« سوال اينجاست که با توجه به وضعيت موجود و گذشته، آيا خبرگان با اين نيروها کارآيي براي نظام دارد يا خير. خبرگان رهبري را برخي به نيروهاي مسلح تشبيه مي کنند، اين نيروها با هزينه هاي گزاف در کشور حضور دارند تا اگر روزي جنگي در کشور رخ داد براي دفاع حضور داشته باشند. آ نها در زمان صلح آمادگي لازم را کسب مي کنند و حضور آنها موجب آرامش مردم و ايجاد امنيت است.» رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام خاطرنشان کرد؛«خبرگان رهبري نيز با هزينه هايي کم اين نقش را در حساس ترين مرحله تاريخي ايفا مي کند، آن روزي که خلاء بزرگي در جامعه احساس مي شود و دشمنان را عليه نظام ما حريص مي کند، نقش ويژه يي برعهده خواهد داشت. اين قدرت عظيم نقش مهمي براي پيشگيري خطر و جلوگيري از خطرهاي ايجاد شده دارد.»

وي با اشاره به فعاليت هاي کميسيون هاي مختلف مجلس خبرگان رهبري تصريح کرد؛ کميسيون هايي که در رابطه با تداوم شرايط رهبري فعاليت مي کنند، اقدامات خود را به خوبي انجام مي دهند و اين کميته ها گزارش هاي خود را به مجلس ارائه مي کنند و ما نيز آن را به مقام معظم رهبري اعلام خواهيم کرد. در نظر نداريم که اين مسائل در سطح جامعه مطرح شود چون خبرگان رهبري به دنبال تبليغ نيست. شايد روزي اين موارد اعلام شود.

نايب رئيس مجلس خبرگان درباره مسائل روز بين المللي گفت؛ خبرگان رهبري بايد با توجه به شرايط موجود بين المللي و مسووليت هاي خود در رابطه با تحولات جهاني هوشيار باشند، امروز خطر بزرگي با طرح خاورميانه بزرگ که از سوي دولت امريکا مطرح شده بود ما را تهديد مي کند، هدف آنها سلطه بر کشورهاي منطقه به ويژه کشورهاي نفت خيز است.

نايب رئيس مجلس خبرگان با بيان اينکه «اگر امريکا مي توانست آرامش قبرستاني در عراق به وجود آورد اين کار را مي کرد» خاطرنشان کرد؛ امروز آنها ديدند که در يک بن بست گيرکرده اند. هم امريکايي ها در عراق و حتي ناتو در افغانستان به گل نشسته اند. فرصت شرارت در جاي ديگر ندارند و حتي امروز مشکلات آنها به خانه هاي شان رفته است.

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اينکه «ما در اصول با يکديگر هيچ اختلافي نداريم» خاطرنشان کرد؛ نبايد بگذاريم تا اختلاف سليقه هاي کوچک موجب شود وحدت ملي دچار مشکل شود. البته در رابطه با ايجاد اتحاد و وحدت، مجلس خبرگان نقش ويژه دارد.

هاشمي رفسنجاني با اشاره به اينکه «طرح مساله انسجام اسلامي حرف جديدي بود و به موقع زده شد»، ادامه داد؛ با توجه به طرح دشمنان اسلام مبني بر تشکيل خاورميانه بزرگ، دشمنان اسلام مي خواهند که کشورهاي مسلمان را در مقابل يکديگر قرار دهند و حتي ما شاهد بوديم که موج عظيمي عليه شيعيان به وجود آمد که با تدبير اين موج خنثي شد، بايد مراقب باشيم ضمن دفاع از مواضع حد خودمان، بهانه به ايادي شياطين ندهيم. شايد کشور کوچکي عليه ما حرفي بزند ولي ما نبايد به خاطر مصالحي به اين گونه اظهارات توجه کنيم، چون مصالح عمومي مهم تر است.

مومن جانشين هاشمي

بعد از اظهارات اکبر هاشمي رفسنجاني به رسم معمول اجلاسيه هاي خبرگان رهبري، خبرنگاران و عکاسان از صحن علني ساختمان قديم مجلس خارج شدند و جلسه غيرعلني شد.در اين بخش پس از ارائه نطق هاي پيش از دستور انتخابات انجام شد و به دليل برگزيدن هاشمي به رياست، يک راي گيري نيز براي نايب رئيسي مجلس انجام شد. بر مبناي آن آيت الله محمد مومن نماينده استان قم با کسب 37 راي به عنوان نايب رئيس اول انتخاب و جانشين هاشمي شد. آيت الله هاشمي شاهرودي رقيب مومن هم توانست 33 راي به دست آورد.

محمد يزدي نيز در جايگاه نايب رئيس دوم مجلس خبرگان قرار دارد. سيد احمد خاتمي و قربانعلي دري نجف آبادي نيز منشي هاي اين مجلس هستند.

دومين اجلاس خبرگان رهبري دوره چهارم امروز نيز ادامه دارد. از امروز هاشمي بر کرسي رياست تکيه خواهد زد. هر چند که انتخاب او تغيير شگرفي در روند سياست هاي اين مجلس نخواهد داشت. کما اينکه در دوره هاي پيشين نيز به دليل کسالت مرحوم مشکيني، اداره اجلاس عملاً با هاشمي رفسنجاني بود، ولي تفويض قانوني اين مسووليت اختيارات او را افزون خواهد کرد.

در اين صورت بايد ديد که آيا هاشمي رفسنجاني مي تواند رقبايش را براي عملياتي کردن برنامه هايي که در نطق پيش از دستور خود عنوان کرد، به رفقايش تبديل کند؟

گروه سياسي، ايرج جمشيدي؛ انتشار يک خبر درباره توقيف کتاب خاطرات هاشمي رفسنجاني کافي بود تا واکنش بلافاصله وزارت ارشاد را در پي داشته باشد.به دنبال برجسته شدن بخش هايي از کتاب خاطرات هاشمي رفسنجاني از جمله موافقت امام خميني(ره) با تعطيلي شعار مرگ بر امريکا، گروه هاي راستگرا واکنش هاي تندي را به خاطرات هاشمي رفسنجاني نشان دادند و او را برخلاف واقع گويي در بيان ديدگاه هاي سياسي امام(ره) متهم کردند، چرا که هاشمي رفسنجاني در کتاب خاطرات سياسي خود که تحت عنوان «به سوي سرنوشت» منتشر شده است، عنوان کرده که امام(ره) در سال 1363 موافقت اصولي خود را با تعطيلي شعار مرگ بر امريکا اعلام کرد، اما منتظر زمان مناسب براي اجراي اين ايده هستيم.اين بخش از کتاب هاشمي رفسنجاني به علاوه بخش هاي ديگري که به بيان ديدگاه ها و عقايد سياسي امام(ره) پرداخته مورد اعتراض گروه هاي راستگرا و رسانه ها و سايت هاي اينترنتي متعلق به آنان قرار گرفته است. به فاصله دو هفته کمتر از اين اعتراضات ابتدا خبر توقيف کتاب هاشمي و جمع آوري نسخه هاي آن از کتابفروشي ها منتشر شد و سپس اعلام شد وزارت ارشاد اين کتاب را توقيف و ادامه انتشار آن را منوط به کسب مجوز از دفتر نشر آثار امام(ره) کرده است. برخي سايت هاي اينترنتي نزديک به دولت محمود احمدي نژاد اين خبر را منتشر کردند و برخي از کتابفروشان تهران هم اعلام کردند کساني کتاب هاشمي رفسنجاني را جمع آوري کرده اند، اما از هويت آنان اطلاع ندارند. اين تحولات منجر به آن شد که خبر جمع آوري اين کتاب و سپس مشروط شدن چاپ مجدد آن به سرعت منتشر شود؛خبري که واکنش وزارت ارشاد را در پي داشت. چرا که مديرکل دفتر وزارتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، در گفت وگو با خبرگزاري مهر درباره اين کتاب گفت؛ نکته يي در کتاب «به سوي سرنوشت» وجود دارد که مورد شک و شبهه قرار گرفته است که اگر اين نکته از سوي دفتر نشر آثار حضرت امام خميني (ره) رسماً تاييد شود از نظر ارشاد منعي براي انتشار ندارد. اما اينکه کتاب مذکور را از بازار جمع آوري کرده باشند به هيچ وجه درست نيست و از سوي وزارت ارشاد هم چنين کاري صورت نگرفته است.وي تصريح کرد؛ اصلاً از سوي وزارت ارشاد تصميمي مبني بر جمع آوري اين کتاب گرفته نشده است و اين مساله را تکذيب مي کنم اما نکته يي در اين کتاب مطرح شده که اداره کتاب و کتابخواني اعلام کرده است که درباره صحت مطالب مطرح شده در اين کتاب در خصوص حضرت امام (ره) بايد موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام (ره) پاسخگو باشد.پرويز کرمي خاطرنشان کرد؛ اين مساله هم که کتاب «به سوي سرنوشت» بدون دريافت مجوز وزارت ارشاد و اداره کتاب منتشر شده باشد، به هيچ وجه صحت ندارد و ممکن است مجوز اين کتاب در سال هاي گذشته دريافت شده باشد يا اينکه عنوان آن عوض شده باشد. با اين حال اين نکته که کتاب مذکور جمع آوري شده باشد، اصلاً درست نيست.به اين ترتيب چنين پاسخي از سوي مقام وزارت ارشاد اين سوال را به وجود آورده است که واقعيت ماجرا چيست؟ بر کسي پوشيده نيست که هاشمي رفسنجاني از جمله شخصيت هاي بسيار نزديک به امام(ره) به شمار مي رود. هاشمي رفسنجاني در ايام جنگ 8 ساله سمت هاي مهمي را علاوه بر رياست مجلس شوراي اسلامي برعهده داشت. هاشمي رفسجاني جانشين امام (ره) در جبهه هاي جنگ و در واقع فرمانده جنگ بود. نقش هاشمي رفسنجاني در اواخر جنگ و چگونگي پذيرش قطعنامه هم بر کسي پوشيده نيست.

از اين رو بر همگان آشکار بود که مباحثي بين

امام (ره) و هاشمي رفسنجاني درباره مسائل اصلي کشور و روابط خارجي رد و بدل مي شود که شايد افراد بسيار معدودي از آن مطلع باشند. کما اينکه هاشمي رفسنجاني اواخر هفته گذشته در واکنش به اعتراض ها به کتاب خاطرات سياسي اش گفت برخي از خاطرات امام خميني (ره) به دليل مصلحت منتشر نشده است.

هاشمي رفسنجاني با تاييد اينکه دفتر نشر آثار امام (ره) مسوول اصلي انتشار خاطرات امام (ره) است، مي گويد؛ بيشترين خاطرات امام (ره) توسط دفتر نشر آثار امام (ره) منتشر شده است ولي برخي از خاطرات امام به دليل مصلحت منتشر نشده است. ذکر اين نکته حساس از سوي هاشمي رفسنجاني نشان مي دهد او اطلاعات زيادي از خاطرات، افعال، عقايد و آراي سياسي- فقهي امام خميني (ره) دارد که شايد ديگران اين اطلاعات را نداشته باشند. از همين رو مي توان حدس زد بيان هرگونه دانسته يي از سوي هاشمي درباره عقايد امام (ره) مي تواند باعث بروز واکنش هاي زيادي شود. کما اينکه سال گذشته هاشمي رفسنجاني سندي را منتشر کرد که در آن نشان داده شد امام خميني (ره) در سال 1367 پس از ارائه گزارش فرمانده وقت سپاه پاسداران اعلام کرده که براساس اين گزارش چاره يي نداريم جز اينکه آتش بس را قبول کنيم. انتشار اين سند هم واکنش هاي زيادي را عليه هاشمي رفسنجاني موجب شد اما در آن زمان اعلام شد که علاوه بر هاشمي رفسنجاني افراد ديگري هم از اين سند مطلع بوده اند ولي بنا به مصلحت تاکنون منتشر نشده است. بنابراين با توجه به اينکه هاشمي رفسنجاني نقش مهمي را در اتخاذ تصميمات حساس مملکتي به ويژه در ايام جنگ داشته است، طبيعي است او اطلاعاتي دارد که شايد ديگران از آن برخوردار نباشند. کما اينکه هاشمي رفسنجاني در انتشار خاطرات سياسي خود در سال 1363 گوشه هايي از اين اطلاعات را بيان مي کند اما ديگران بلافاصله به آن واکنش نشان مي دهند و هاشمي را به خلاف واقع گويي متهم مي کنند و از او مي خواهند در بيان خاطرات سياسي خود تجديدنظر کند. ظاهراً انتقادات و اعتراضات از سوي هاشمي پذيرفته نشده است و حتي به صورت تلويحي اعلام مي کند مواردي درباره آرا و نظرات سياسي- فقهي امام خميني(ره) وجود دارد که صرفاً به دليل مصلحت منتشر نشده است و اگر لازم باشد بنا به مصلحت گوشه هاي ديگري از آن انتشار خواهد يافت.