گروه سياسي؛ «آيت الله العظمي صانعي» و «سيدمحمد خاتمي» به جرگه منتقدان از رويه حاميان دولت نهم در اتهام زني به عملکرد دولت هاي پيشين پيوستند. خط تخريب سياستمداران و چهره هاي مطرح نظام هرچند که دوسالي است پيگيري مي شود، اما چند مدتي است که اين روند شدت و وسعت گرفته است، به طوري که با واکنش متهم شدگان روبه رو شده است. دولتمردان نهم و حاميان آنها در پاسخ به انتقادات مطرح شده از سوي رقباي فکري شان، به زير سوال بردن دولتمردان قبل از خويش روي آورده اند و همين موضوع موجي از واکنش ها را به همراه داشت. روز گذشته نيز دو چهره روحاني و نامدار نظام يعني آيت الله صانعي و سيدمحمد خاتمي در دو مراسم جداگانه نسبت به اتهام زني به شخصيت هاي نظام و زير سوال بردن اقدامات دولت ها و سياستمداران پيشين به شدت انتقاد کردند. «آيت الله يوسف صانعي» در دفتر کارش تخريب چهره هاي نظام و انقلاب را خواست دشمنان ارزيابي کرد و به توهين کنندگان يادآوري کرد که آخرت خود را در نظر بگيرند. به گزارش پايگاه اينترنتي اطلاع رساني آيت الله صانعي، وي که ميزبان «مرتضي حاجي» و جمعي از مديران وزارت آموزش و پرورش در دولت اصلاحات بود، گفت؛ «توهين سبب مي شود رابطه انسان با خدا قطع شود و خدا نظر لطفش را از انسان توهين کننده بردارد. توهين سبب مي شود که محبوبيت توهين کننده در ميان مردم از دست برود و توهين شونده محبوب شود و البته توهين شونده هر چقدر مقام و منزلتش بزرگ تر باشد ذلت دنيا و آخرت توهين کننده بيشتر خواهد بود.» اين مرجع تقليد با بيان اينکه همه وظيفه داريم با زبان و قلم اين افراد را نصيحت کنيم، افزود؛ «نصيحت کنيد و متذکر شويد که توهين به بزرگان سياسي يا صاحبان علوم و انديشه و بزرگان ديني در مملکت و کشوري که با مجاهدت ها و جانفشاني هاي شهدا و ايثارگران و جانبازان پابرجا مانده است هيچ توجيه شرعي و عقلي و عرفي ندارد.» آيت الله صانعي افزود؛ «يادمان باشد که همه جا مشکلات را به دشمن حواله ندهيم. رفع توهين ها و جلوگيري از مفاسد به اين است که خوبان به قدرت برسند، تلاش کنيم که شخصيت هاي اجتماعي و قدرتمندان آدم هاي خوبي باشند که به تبع آن ديگران هم خوب خواهند شد.»

وي با اظهار تاسف شديد از تخريب چهره هاي ارزشمند نظام حضرات آياتي همچون آيت الله هاشمي رفسنجاني و کروبي و ساير چهره هاي زجرکشيده نظام و انقلاب افزود؛ «آخر مگر از انگ زدن و تخريب چه چيزي عايدمان مي شود؟ تخريب چهره هاي نظام و انقلاب خواست دشمن است، اين خواست دشمن است که چهره هاي موجه و مورد قبول امام و مردم از صحنه حذف شوند. امروز دشمن با تمام قوا به ميدان آمده که ما حتي يک چهره موجه نداشته باشيم. چهره يي که مطمئن باشيم براي خدا حرف مي زند و براي خدا عمل مي کند و متاسفانه عده يي هم در راستاي خواست دشمن عمل مي کنند.» شاگرد انديشمند امام امت سلام الله عليه با بيان اينکه چاره کار تمسک به سيره امام سلام الله عليه است افزود؛ «امام امت سلام الله عليه در تمام دوران مبارزه و انقلاب و بعد از آن و در تمام سخنانش يک جا توهين و بي احترامي ندارد.» ايشان با بيان اينکه نسبت به سهل انگاري هاي صورت گرفته در گذشته نمي توان بي تفاوت بود، افزود؛ «در عين حال بايد تلاش کرد که اخلاق در ميان قدرتمندان نهادينه شود و به صورت کاربردي و عملي درآيد تا در آينده شاهد چنين مسائل و مشکلاتي نباشيم.» ايشان در پايان افزود؛ «يکي از راه هاي مهم فائق آمدن بر مشکلات آگاه کردن مردم و آگاهي دادن به مردم است. بايد به مردم آگاهي داد که در نظام جمهوري اسلامي همه بايد تابع قانون و احکام مقدس شرع باشند و در ابعاد سياسي اين شماها هستيد که بايد اين امر را پياده کنيد.»

يک مورد پيدا کنيد دولت و مجلس اصلاحات مدعي بوده است

تاکيد آيت الله صانعي بر آگاه کردن مردم براي تابعيت از قانون و احکام شرع، موضوعي است که «سيدمحمد خاتمي» رئيس دولت اصلاحات نيز بر آن تاکيد داشت. وي در ديدار با جمعي از اعضاي شوراي مرکزي حزب همبستگي يکي از راهکارهاي آموزش قانون مداري به مردم و شکل دهي به افکار آنان را تشکيل احزاب دانست. او در همين بحث «نقد» را نيز عمده کار احزاب ارزيابي کرد و از همين موضوع به اتهامات مطرح شده به دولت تحت مديريت خود رسيد؛ «بي محابا حمله هاي بيجا و تهمت هاي زيادي به دولت اصلاحات و دولت هاي پيشين زده مي شود ولي اگر اين ادعا و اتهام ها طوري باشد که مردم هم باور نکنند اعتبار کساني که اين حرف را مي زنند از بين مي رود. متاسفانه وقتي به آنها جواب داده مي شود، حرف ها در مقابل امواج ميليوني تاثيرگذار در افکار عمومي شنيده نمي شود. ما گزارش هاي زيادي راجع به عملکرد دولت قبلي به مردم داده ايم ولي کمتر به مردم در سطح وسيع رسيده است.»

به گزارش ايسنا خاتمي تصريح کرد؛ «هر دولتي بگويد هيچ عيبي ندارد و همه کارها را درست انجام مي دهد و مطلق است از همين حرفي که مي زند معلوم است که درست نمي گويد. ما هم مطمئناً کاستي هايي داشتيم ولي کارهاي بزرگي نيز انجام داديم.»

او سپس تصريح کرد؛ «از افتخارات دوران رياست جمهوري ام اين است که فضاي کشور باز شد، البته اين امر هزينه هايي را هم به همراه داشت. مثل يک مزرعه که وقتي آبياري مي شود ممکن است علف هرزه نيز در آن رشدکند ولي به خاطر رشد چند علف هرزه نمي توان مزرعه موثر و مفيد و همه درخت ها را از بين برد. مگر ما مي گفتيم اگر يک روزنامه، جناح و جريان سياسي حرفي را بزند که امنيت ملي را از بين ببرد، با آن برخورد نشود؟ ما مي گفتيم طبق قانون اساسي و ضابطه اتهام ابلاغ شود، او بتواند وکيل بگيرد، در دادگاه صالحه بررسي شود، هيات منصفه حضور داشته باشد و روي روال معمولي بررسي شود. در دوران اصلاحات فضايي بود که بيشتر مي شد حرف زد و اين امر به نفع حاکميت هم بود چون با اين کار مي توانست خود را اصلاح کند و متوجه عيب هايش شود و از خودکامگي پرهيز کند.»

رئيس جمهور سابق با اشاره به اينکه امروز گفته مي شود به محض اينکه سال هاي قبلي، کسي از دولت انتقاد مي کرد متهم به کودتا مي شد، گفت؛ «يک مورد پيدا کنيد که دولت و مجلس قبلي مدعي شده باشد که کسي عليه آنان حرف زده باشد و آنها برخورد کرده باشند. اينها حرف هايي است که مردم هم مي دانند درست نيست. در حالي که همين حرف هايي که امروز هم گروه هاي فشار در مورد ما مي زنند و مورد تائيد قرارمي گيرد در دوران ما هم بود ولي آنها امنيت داشتند و هر چه مي خواستند نسبت مي دادند. آن وقت علني و آزاد عليه دولت اصلاحات گفته مي شد با فراغت بال هر چه تهمت و اتهام مي خواستند بزنند، کسي هم کاري به آنها نداشت. در آن زمان، وزارت ارشاد با يک روزنامه يي که خيلي تند بود طبق موازين بحق برخورد کرد، ولي بنده يادداشتي خطاب به وزير ارشاد نوشتم و به شدت به آن اعتراض کردم.»

رئيس موسسه بين المللي گفت وگوي فرهنگ ها و تمدن ها تصريح کرد؛ «بايد از دستاوردي که حاصل انقلاب اسلامي و روح انقلاب است دفاع کنيم و در عرصه حضور داشته باشيم. با اينکه راه هاي ارتباط ما با افکار عمومي بسيار محدود است و به نظرم متاسفانه در فضاي کنوني کشور، رسانه هاي فراگير با انصاف برخورد نمي کنند و مسائل را وارونه به مردم مي رسانند و از بسياري از مراکز و محافلي که بايد کارکرد آنها فرا جناحي باشد، سوءاستفاده مي شود.»

 

گروه سياسي؛ پس از چاپ يادداشت هايي در برخي روزنامه ها که در واکنش به اظهارات آيت الله صانعي در ديدار اعضاي سازمان مجاهدين انقلاب صورت گرفت، بسياري از چهره ها و فعالان سياسي و حوزوي به مطالب اين روزنامه ها اعتراض کردند. سازمان مجاهدين انقلاب نيز در اين خصوص بيانيه يي صادر کرد که در بخش هايي از آن آمده است؛ در پي ديدار اعضاي سازمان مجاهدين انقلاب با حضرات آيات منتظري و صانعي، همان گونه که پيش بيني مي شد شاهد واکنش منفي و هتاکانه برخي مدعيان بوديم. از جمله اين واکنش ها سرمقاله هاي توهين آميز کيهان (29 مهر 86)و رسالت (30 مهر 86) عليه آيت الله العظمي صانعي بود. ايشان در آن ديدار با تاکيد بر تضاد ماهوي توحيد با استبداد و استکبار، ديدگاه علامه نائيني در اين خصوص را که «خداوند در امور سياسي هيچ کس را قيم مردم قرار نداده است» ياد کردند. ايشان در تاييد اين نظر به يکي از فرموده هاي امام اشاره کردند که در پاسخ به سخن برخي از نمايندگان وقت مجلس که ايشان را مصداق اولي الامر در آيه شريفه «و اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منکم» دانسته بودند، بلافاصله واکنش نشان داده، طي نامه يي متذکر شدند که برخي از آيات و روايات در اين خصوص (اولوالامر) وارد شده است که مخصوص معصومين است.

حضرت آيت الله صانعي همچنين با تاکيد بر آيه شورا خطاب به پيامبر تاکيد کردند «معصومين (ع) نيز هرگز خود را قيم ندانسته و طريق استبداد نپيموده اند.»

سازمان مجاهدين در بيانيه خود ادامه داد؛ اين سخنان در دنيايي که اسلام متهم به ضديت با دموکراسي است، آن هم از زبان يک مرجع تقليد يعني عالي ترين مقام ديني در اسلام، يک سند درخشان و ارزشمند است.

اين سخنان اما ظاهراً به مذاق عده يي از قدرت پرستان چندان خوش نيامده است. روزنامه کيهان و به فاصله يک روز، رسالت در حرکتي هماهنگ و در واکنش به اين سخنان، آيت الله العظمي صانعي را متهم به تحريف آگاهانه سخن امام کردند و به ناروا چنين نماياندند که مقصود ايشان نفي نظريه ولايت فقيه بوده است و سپس درباره نظريه ولايت فقيه به عنوان نظر امام داد سخن داده اند در حالي که آيت الله صانعي نفياً يا اثباتاً در فرمايشات خود هيچ اشاره يي به بحث ولايت فقيه نداشتند.

اين بيانيه مي افزايد؛ سازمان به ويژه از اين جهت ارائه توضيحاتي را در اين زمينه لازم مي داند که روزنامه رسالت در سرمقاله خود با اشاره به اطلاعيه سياسي چهار سال قبل جامعه مدرسين حوزه علميه قم درباره سازمان به آيت الله صانعي انتقاد کرده است که چرا در حالي که «عالي ترين مرجع ديني کشور» اين سازمان را نامشروع خوانده است ايشان به توصيه و نصيحت نپرداخته و خواستار اصلاح و حل مشکل مشروعيت نشده اند؟،

در ادامه، سازمان مجاهدين با انتقاد از يادداشت هاي مدير مسوول کيهان و رسالت و کج فهمي از اشاره آيت الله صانعي به کلام امام آورده است؛ «اولاً در قرآن دو آيه درباره اولي الامر بيشتر وجود ندارد و در هر دو آيه به تصريح تمامي روايات شيعي مقصود از اولي الامر ائمه معصومين هستند.»

در اين زمينه تنها به عنوان يک نمونه سخن علامه طباطبايي قدس سره را از تفسير الميزان به عنوان معتبر ترين تفسير شيعي معاصر استناد مي کنيم که در ذيل آيه «واطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منکم» (نساء؛ 59) مي فرمايد؛ « آيه شريفه بين رسول و اولي الامر را جمع کرده و براي هر دو يک اطاعت را ذکر نموده و فرموده؛ «وîأîطًيعïوا الرٌîسïولî وî أïولًي الٍامٍرً مًنٍکïمٍ»، با اينکه در مورد رسول حتي احتمال اين نيز نمي رود که امر به معصيت کند و يا گاهي در خصوص حکمي دچار اشتباه و غلط گردد، اگر در مورد اولي الامر اين احتمال برود به هيچ وجه نبايد براي جلوگيري از اين احتمال قيدي نياورد، پس ما همين که مي بينيم در مورد آنان نيز قيدي نياورده، چاره يي جز اين نداريم که بگوييم آيه شريفه از هر قيدي مطلق است، و لازمه مطلق بودنش همين است که بگوييم همان عصمتي که در مورد رسول مسلم گرفته شد، در مورد اولي الامر نيز اعتبار شده باشد، و خلاصه کلام منظور از اولي الامر، آن افراد معيني هستند که مانند رسول خدا(ص) داراي عصمتند....

در ادامه اين بيانيه خاطرنشان شده است؛ در بحث ما مهمتر از آگاهي از مصداق اولي الامر، رويکرد و گرايشي است که در پس سرمقاله هاي کيهان و رسالت نهفته است. به راستي چرا اين جمله ساده و منطقي که «خداوند در امور سياسي هيچ کس را قيم مردم قرار نداده است» بايد مسوولان کيهان و رسالت را ناراحت و نگران کند؟ تاملي کوتاه در سرمقاله هاي کيهان و رسالت پاسخ اين سوال را روشن مي سازد.

سرمقاله نويس رسالت که مانند مديرمسوول کيهان از مساله اصلي مورد نظر آيت الله صانعي تغافل کرده، بي مناسبت سخنان امام را در تاييد ولايت فقيه نقل مي کند تا چنين وانمود کند که آيت الله صانعي نفي نظريه ولايت کرده است.

سازمان مجاهدين انقلاب با انتقاد از تبليغ برخي نظريات مخالف جمهوريت نظام خاطرنشان مي کند؛ روشن مي شود که چرا اين آقايان از سخنان آيت الله العظمي صانعي چنين برآشفته اند و نيز روشن مي شود که ايشان انگشت روي نقطه حساسي گذاشته اند که خواب راحت آقايان از اينکه يک مرجع با سابقه نزديکي با امام به صراحت از عرصه سياسي نفي قيموميت کند، چنين آشفته شده که به خود اجازه اهانت به مرجعيت را مي دهند. واقعيت اين است آنچه که آيت الله صانعي فرموده اند و باعث خشم کساني شده که حمله و اهانت هماهنگ و سازمان يافته را از طريق روزنامه هاي مذکور طراحي کرده اند، اصلي ترين محور چالش سال هاي پس از انقلاب تا امروز در عرصه سياسي و فکري است. يک طرف نيروهايي قرار دارند که در ادامه سنت روشنگري ديني سده اخير از سيدجمال به اين سو اسلام را مخالف ديکتاتوري و توحيد را متعارض استبداد مي دانند و نسبت به تلاش هايي که به ويژه در سال هاي اخير از طريق محدود سازي هاي آشکار عرصه رقابت سياسي و انتخابات مجلس و حوزه قلم و انديشه و بيان و مطبوعات، صورت گرفته نگران هدم اساس جمهوريت نظام و گسترش و حاکميت بلامنازع تفکرات استبدادي بر کشور هستند و گروهي ديگر که جمهوريت را فريب عصر بي ديني و نماد الحاد و خروج از ولايت الله مي دانند و اگر مرجعي برخلاف عقيده و مرام ايشان اظهارنظري کند، زشت ترين اهانت ها حتي متهم کردن وي به دروغگويي و تحريف، شرعاً از نظر ايشان مجاز و بلکه عين ثواب است.

چنان که ملاحظه مي شود در منطق اين افراد اگر مرجعي برخلاف عقيده ايشان سخني گفت آنچنان مقامش تنزل مي کند که متهم کردن وي به دروغ و تحريف واجب مي شود و يک تشکيلات سياسي روحاني اگر موضعي در تقويت ايشان اتخاذ کرد و نيروي سياسي مخالف ايشان را نامشروع خواند «عالي ترين نهاد ديني کشور» مي شود. به راستي چگونه نهادي که اعضاي آن حداکثر فقيه اند در مقامي بالاتر از مرجعيت قرار داده مي شود؟

اين سازمان در پايان بيانيه خود با ابراز نگراني از رواج موضع گيري سياسي بر ضد مراجع تقليد يادآور شده است؛ مهم ترين خطري که اساس تمامي تهديدها و چالش هاي داخلي و خارجي کنوني فراروي کشور است، ديدگاهي است که در سال هاي اخير قدرتي دوچندان يافته و نه تنها عرصه سياسي و نهادها و نيروهاي معتقد به اسلام و ملتزم به سربلندي نظام و کشور را تهديد مي کند، بلکه چندي است استقلال و حريت نهادهاي ديني و حوزه هاي علميه را نيز هدف گرفته است.

سازمان ضمن اينکه ورود به ديالوگ و گفت وگو و نقد را در تمامي عرصه ها از جمله با عالمان ديني امري مبارک و مطلوب مي داند، اهانت و هتاکي به ساحت مرجعيت ديني را محکوم کرده، متواضعانه از عالمان و فضلاي محترم و نهادهاي ديني مي خواهد در قبال اين گونه پرده دري ها ساکت ننشينند.

اعتماد،کيوان مهرگان، علي دهقان؛محمد نبي حبيبي دبيرکل حزب موتلفه اسلامي از معدود رهبران تشکل هاي اصولگرا است که گهگاهي به صورت پراکنده انتقاداتي را از عملکرد همفکران خودش در دولت نهم در مطبوعات، انظار و افکار عمومي ابراز مي کند.در اين گفت وگو نيز در ابتدا دو انتقاد را در حوزه اقتصادي به خصوص تورم و گراني و نيز دايره تنگ واگذاري مسووليت ها در «دولت اصولگرا» ابراز کرد، اما در طول بيش از دو ساعت مصاحبه براي گم شدن اين دو انتقاد کوچک از عملکرد دولت در بخش واردات، سفرهاي استاني و سهام عدالت دفاع کرد.

- حزب موتلفه از زمان روي کار آمدن دولت نهم موضع حمايت آميزي از اين دولت اتخاذ کرده است. با توجه به عملکرد دولت و نارضايتي هايي که در سطح جامعه وجود دارد، مباني نظري و سياسي حمايت حزب شما از اين دولت چيست؟

پشتيباني ما از دولت يک پشتيباني اصولي است. يعني ضمن اينکه بنا داريم از دولت حمايت کنيم، حق انتقاد از دولت را براي خودمان محفوظ مي دانيم. اين پشتيباني اصولي به دو دليل است؛ نخست اينکه دولت وابسته به جريان اصولگرا است، البته دولت اعلام کرده وابسته به هيچ حزب و گروهي نيست که همين طور هم هست. بنابراين يک دليل عقلي داريم.

- يعني چون دولت وابستگي جناحي به اصولگرايان دارد شما خودتان را موظف مي دانيد از دولت حمايت کنيد؟

حمايت ما از دولتي که اصولگرا است در اصل حمايت از جريان اصولگرايي است. دليل دوم ما براي پشتيباني اصولي از دولت هم دليل شرعي است که داريم، حمايت صريح و مکرر مقام معظم رهبري از دولت براي کساني که خودشان را مکلف به اجراي نيات مقام معظم رهبري مي دانند، تکليف مي آورد. البته همين جا من اضافه مي کنم کسي که از دولت هم انتقاد مي کند معنايش اين نيست که خودش را در مقابل نيات رهبري مکلف نمي داند و اين تحليل که منتقد دولت مخالف نيات رهبري است را قبول ندارم. دولت مسلماً نياز به انتقاد دارد و نه تنها اين دولت بلکه هر دولتي اين نيازمندي را دارد. آنچه به عنوان خط قرمز بايد به آن توجه داشت تخريب دولت است نه انتقاد از دولت. من کليت دولت را در نظر دارم ولي اينکه گفته شود هر منتقدي الزاماً مخالف دولت يا نيت رهبري است را مطلقاً قبول ندارم.

- شما در حالي حمايت از دولت را يک تکليف شرعي براي خود قلمداد مي کنيد که دوستان شما در تشکيلات موتلفه و جريان اصولگرا رويه تخريبي را در برابر دولت آقاي خاتمي در پيش گرفتند. اين دوگانگي ناشي از چيست؟

در مورد دولت آقاي خاتمي حزب موتلفه تخريب دولت را حرام شرعي مي دانست و در مذاکراتي که دبيرکل وقت ما به طور خصوصي با شخص آقاي خاتمي داشت به صراحت به ايشان گفتند ما خودمان را چشم و گوش دولت مي دانيم. ما به عنوان حزب موتلفه قواعد رقابت سياسي را قبول کرده ايم. ممکن است جرياناتي منتسب به اصولگرايان مشي يي غير از مشي موتلفه را در پيش گرفته باشند. بنابراين حزب موتلفه در هيچ موردي اقدام به تخريب دولت آقاي خاتمي نکرد، اما طبيعي است که منتقد دولت آقاي خاتمي بوديم، در حالي که کتمان نمي کنيم که پشتيباني ما از دولت احمدي نژاد با دولت خاتمي متفاوت است. البته ممکن است يکي از اعضاي حزب بدون هماهنگي موضع گيري کرده باشد اما موضع گيري ما هفتگي است. درباره دولت آقاي خاتمي بد نيست بدانيد هرچند هفته يک بار دبيرکل وقت ما با آقاي خاتمي ملاقات خصوصي داشت. حتي آقاي خاتمي گفته بود اگر محذورات امنيتي نبود من به ديدن شما مي آمدم.

- آيا اين شکل از تعامل در دوران احمدي نژاد هم تکرار شده است؟

در اين دوره به صورت منظم ملاقات نداريم ولي ارتباط مان يا به شکل نامه يا به شکل ديگري غير از ملاقات است.

- از اين وضعيت راضي هستيد؟

مجموع ارتباط و تعامل با آقاي احمدي نژاد کمتر از مجموع ملاقات هاي ما با آقاي خاتمي نيست. منتها وقتي در محافل دوم خردادي آقاي خاتمي حضور پيدا مي کردند ما جايي نداشتيم، اما دامنه ارتباط ما بيشتر محدود مي شد به بحث با آقاي خاتمي. عمد هم داشتيم اين ارتباط را قطع نکنيم. در دوره آقاي احمدي نژاد ارتباط گسترده يي با مديران آقاي احمدي نژاد داريم.

- مهمترين انتقاد شما به دولت چيست؟

ما معتقديم در مورد تورم و گراني دولت بايد کاري وسيع تر از کار فعلي انجام دهد. همچنين بر اين باوريم که دولت مي بايست در مورد انتخاب مسوولان به خصوص مسوولان اقتصادي با ديد وسيع تري عمل مي کرد. اگر قرار باشد دولت اصولگرايان نيروها را انتخاب کند، دايره يي که مدنظر بنده است از دايره يي که آقاي رئيس جمهور انتخاب کرده وسعتش بيشتر است. اما کارهاي مثبت دولت را اقدامات قابل توجهي مي دانيم يعني بايد بپذيريم که مراوده مجموع دولت با عامه مردم افزايش پيدا کرده است.

-منظور شما سفرهاي استاني است؟

سفرهاي استاني يکي از آنها است. نه اينکه دولت هاي گذشته هيچ مراوده يي با مردم نداشته اند. بعد از انقلاب مراودات در دولت ها با مردم همواره برقرار بوده اما در ارزيابي معتقديم که دولت خيلي ارتباط گسترده تري با مردم داشته است و اين از امتياز ويژه يي برخوردار است. من سفرهاي استاني را در مقطع فعلي ضروري مي دانم و اعتقادم بر اين است که تا رسيدن به سيستم کاملي که همه مشکلات مردم در آن به طور کامل منعکس شود و در اختيار مقامات بالاي کشور قرار بگيرد اين گونه ارتباط مي تواند مفيد باشد.

کيوان مهرگان- علي دهقان

سفرهاي آقاي احمدي نژاد اين گونه است که از هلي کوپتر پياده مي شود و در جمع مردم سخنراني مي کند. آيا اين مي تواند ديدار مردمي باشد و رئيس جمهور را از مشکلات آن شهرستان آگاه کند؟

اين مسافرت ها اگر بدون مقدماتي که براي آن انجام مي شود، صورت بگيرد ممکن است مورد ايراد باشد، اما تا جايي که من اطلاع دارم هرگاه مي خواهند به استاني بروند، دستگاه اجرايي استان مکلف مي شود که مسائل و مشکلات کلان استان را جمع بندي و در حدي که مي تواند نظر کارشناسي را ارائه کند. در بخش ديگر هم قبل از مسافرت گروه هاي کارشناسي از وزارتخانه هاي مختلف به استان مراجعه مي کنند و يک نوع تبادل نظر براي درک و فهم بيشتر مشکلات بين کارشناسان دولت در مرکز و کارشناسان دولت در استان شکل مي گيرد. بعد از تبادل نظر راه حل ها به صورت پيشنهاد درآمده و مسافرت آقاي رئيس جمهور با هيات دولت انجام مي شود. بنابراين نمي توانيم بگوييم اين مسافرت ها در حد يک سخنراني عمومي يا چيز ديگري خلاصه مي شود. تشکيل جلسات مفصل و تصويب بعضاً چند ده مورد براي پيشرفت و تعالي استان که در جلسه شوراي اداري استان تشکيل مي شود و همچنين گرفتن نامه هاي فراوان از طرف مردم و تيم هايي که به اين نامه ها رسيدگي مي کنند همه جزء سفرهاي استاني است. بنابراين مسافرت هاي رئيس جمهور مسافرت کاري است و البته طبيعي است. وقتي رئيس جمهور به نقطه يي سفر مي کند رنگ و بوي سياسي هم مي گيرد. بنابراين از يک طرف براي انعکاس مشکلات مردم به مسوولان و از طرف ديگر آگاهي مسوولان از مشکلات مردم انجام اين سفرها را ضروري مي دانيم خصوصاً در مقطع فعلي.

آيا گرفتن تقاضا به شکل نامه يا تصويب 6 هزار مصوبه وقتي همه آنها انجام پذير نباشد توقعات مردم را افزايش نمي دهد؟

طبيعي است مردم از مسوولان اجرايي متوقع هستند. بنابراين نبايد براي ابراز مطالبات مردم محدوديت ايجاد کرد، عملي هم نيست و مسوولان هم در برابر مطالبات آنها بايد پاسخگو باشند، اما پاسخگويي الزاماً به معناي انجام کار نيست. وقتي امکانات براي توقعات مردم جوابگو نيست، ما يک وظيفه ديگر پيدا مي کنيم و آن وظيفه اين است که بگوييم درخواست شما قابل احترام است اما فعلاً ما نمي توانيم پاسخ بدهيم.

ما درباره مصوبات استاني صحبت مي کنيم، دولت تضمين داده که انجام مي شود. دولت اعلام کرده در اين چهار سال 6 هزار مصوبه را عملي مي کند. آيا اين شدني است؟

نکته مهمي را لازم مي بينم که اشاره کنم و آن هم ضرورت رفتن مسوولان به درون مردم است. حضرت امير(ع) نان و خرما روي دوش شان مي گذاشتند و خودشان به سمت فقرا مي رفتند. همواره براي من هم پرسش اين بود که آيا ايشان نمي توانستند 100 نفر را مامور کنند که اين کار را انجام بدهند.

البته بعد از شهادت حضرت امير اين مساله روشن شد که کسي که شبانه نان و خرما به در خانه فقرا مي برد، حضرت امير بوده است.

بله مي توانستند اما معتقدم خيلي از درک ها با رويت مشکلات مردم از نزديک حاصل مي شود. اين يک نياز است که مسوولان عمق مشکلات مردم را از نزديک احساس کنند.

آيا اين نوع سفر کردن رئيس جمهور منتهي به کسب اين معرفت مي شود؟،

تا آنجا که من اطلاع دارم دولت از قول هاي موعد دارش عقب نيست و تا آنجا که من مي دانم کمتر مصوبه يي است که سر موعد مقررش انجام نشده باشد.

اما گزارش مي دهند 70 درصد مصوبات استاني انجام شده است. با اين اوصاف ايران بايد گلستان باشد؟

من معتقدم بيش از 70 درصد عملي شده است چون در بعضي از استان ها تا 80 درصد هم تحقق يافته، شايد 70 درصد معدل باشد.

اين 70 درصد چقدر خاصيت مولد دارد؟

اين را هم عرض مي کنم بنده اعتقاد ندارم که با اجراي 70 درصد مصوبات استاني تغييرات بنيادين در سطح کشور ايجاد مي شود و ايران گلستان مي شود. ايران گلستان نمي شود اما در کشور شاهد تغييرات اساسي خواهيم بود.

آيا تاثيري روي کاهش قيمت ها داشته است؟ آيا توليد ناخالص ملي را افزايش داده است؟

اينکه مجموع مصوبات استاني باعث کاهش قيمت ها باشد و اگر نشود معنايش اين است که بي خاصيت است، اين را قبول ندارم.

شما از يک طرف به دولت انتقاد داريد که در حوزه گراني و تورم بايد بيشتر کار مي کرد از طرف ديگر معتقديد مجموع مصوبات کلان و استاني دولت فشار بر مردم مستضعف را کاهش مي دهد. بالاخره اين دو چگونه با هم جمعند، درک مشکلات مردم ضعيف خودش را در مصوبات استاني نشان داده است. اگر روي کاهش قيمت ها اثر نگذاشته است، پس چه خاصيتي داشته است؟

در مقابل اين استدلال شما اين استدلال هم هست که اگر اين کارهايي که در استان ها انجام شده، انجام نمي شد، يعني به محرومان رسيدگي بيشتري نمي شد، خانه سازي براي روستاها انجام نمي شد، سهام عدالت داده نمي شد، آن موقع معلوم مي شد فشار روي مستضعفان خيلي بيشتر از همين الان است که ما از تورم گله منديم.

مگر تورم ميراث گذشته است؟

يعني به نظر شما دولت اگر برود يک جا قول کار زيربنايي بدهد و بعد اين هم مرحله بندي مي کند و شروع مي کند در مسافرت هاي استاني کار معقولي واقع نشده است.

70 درصد پيشرفت مصوبات، بايد شامل اين دست از مصوبات هم بشود. شما که قائليد بيش از 70 درصد از مصوبات اجرا شده است. هرچند آن گونه که از شواهد و قرائن پيداست که دولت مصوبه زيربنايي نداشته است.

به جاي اينکه اين گونه مطلق اظهارنظر کنيد چه اشکال دارد که مصوبات استاني را بگيريد.

اتفاقاً يکي از مهمترين انتقادات به دولت اين است که چرا مصوبات را منتشر نمي کند؟

پس شما از کجا اعلام مي کنيد مصوبه زيربنايي ندارد.

به نظر شما دولت مصوبه زيربنايي دارد؟

شما از کجا مي گوييد دولت مصوبه زيربنايي ندارد، شما که مي گوييد دولت مصوبات را منتشر نکرده است. منبع اطلاعاتي ديگري که نداريد، حدس مي زنيد که چنين مصوباتي وجود ندارد.

ببينيد شما اعلام مي کنيد 70 درصد مصوبات پيشرفت کار داشته است. کدام کار زيربنايي 70 درصد و به تعبير شما بيش از 70 درصد مصوبات در استان ها پيشرفت کرده ؟ کدام يک از طرح هاي کلان و زيربنايي اين همه پيشرفت داشته است؟

روزنامه شما فهرست چند تا از مصوبات را دارد که شما يا ما بگوييم اين دسته از مصوبات زيربنايي و توليدي است اين دسته هم خدماتي است.

از اين مصوباتي که شما مي گوييد بيش از 70 درصد آنها پيشرفت داشته چند درصدش زيربنايي است؟

شما که ادعا مي کنيد بايد به من ثابت کنيد، شما مي گوييد در مسافرت هاي استاني اصلاً کار زيربنايي و توليدي نيست.

خب ما فرض بگيريم که هست. از اين 70 درصد پيشرفت مصوبات چرا آثارش در کشور معلوم نيست؟ چرا مصوبات زيربنايي با وجود 70 درصد پيشرفت آثارش در زندگي مردم معلوم نمي شود؟

شما اين سوال من را صريح پاسخ بدهيد. شما که مي گوييد در مصوبات استاني کار زيربنايي و توليدي نيست، اين را از کجا مي گوييد. من از شما سوال کردم فهرست را داريد، شما مي گوييد اصلاً منتشر نشده است.

ما فهرست را در اختيار داريم. اما براساس خروجي مصوبات هم معلوم است که مصوبات زيربنايي وجود ندارد.

بالاخره فهرست را داريد يا نداريد؟

ما در اين فهرست، مصوبه زيربنايي نمي بينيم.

پس نداريد.

ما مصوبه زيربنايي نديديم.

يا با خواب ديدن اين فهرست را به دست آورده ايد، يا اينکه به صورت واقعي در دست داريد.

ما در بيداري صحبت مي کنيم.

شما پاسخ سوال مرا نداديد.

اگر ما اساس را بر اين بگيريم که هر 6000 مصوبه توليدي و زيربنايي است.

اين هم حرف نادرستي است. شما به من مي گوييد دولت منتشر نمي کند. بعد مي گوييد مصوبه زيربنايي ندارد.

هنوز هم مي گوييم دولت مصوبات را منتشر نمي کند.

پس از کجا مي گوييد؟

ما مصوبات را در اختيار داريم.

چه کسي منتشر کرده است؟

خودمان به دست آورده ايم.

چگونه؟

قرار نيست ما منابع اطلاعاتي مان را در اختيار همه قرار بدهيم.

بهتر است جواب صريح بدهيد. من مطمئنم شما فهرست 6 هزار مصوبه را نداريد. با هم يک قرار بگذاريم شما يک هفته بعد اين مصوبات را در اختيار من بگذاريد حرف شما را قبول دارم.

ما منتظريم دولت خودش منتشر کند.

ما معتقديم يکسري از مصوبات زيربنايي است که طبيعتاً در مدت کوتاهي عملي نيست. در طول دو سال و نيم گذشته نزديک به دوبار به کل کشور مسافرت کرده ام بنابراين اطلاعاتي که بيان مي کنم، اطلاعات خيالي نيست. اين نکته را ببينيم که اگر يک طرحي قرار است 5 سال کار روي آن بشود و سال اول 20 درصد پيشرفت کرده باشد يعني صددرصد پيشرفت کرده است. به اين ترتيب ما مي گوييم بيش از 70 درصد انجام شده نه اينکه همه قول هايي که در درازمدت و کوتاه مدت داده شده، همه آنها 70 درصد پيشرفت داشته است. 70 درصد براي سالي که براي آن در نظر گرفته شده، است.

شما اين را مي پذيريد که دولت در طول 3 سال گذشته بهترين دوران نفتي را داشته است؟

از نظر درآمد نفت بله.

پرسش ما اين است که تناسب بين واردات و سفرهاي استاني چيست. بين برقراري عدالت و واردات بي رويه چه رابطه يي هست؟

شما به وجدانتان مراجعه کنيد و اين را پاسخ بدهيد. زماني که ما تهديد به تحريم مي شويم بايد انبارهامان را پر کنيم يا خالي باشد؟

الان انبارهايمان دارد پر مي شود؟

بعضي از انبارها پر شده است.

پس سياست واردات براي پر کردن انبارها است؟

ببينيد ما وقتي مورد تهديد قرار مي گيريم يک سري پيش بيني بايد بکنيم. وقتي تهديدمان مي کنند بنزين نمي دهند، گندم نمي دهند. عقلاي مملکت بايد تدبير کنند اگر زماني اين تهديدها عملي شد، ما بايد دست بالا کنيم و تسليم شويم؟، چنين چيزي عملي است؟ ببينيد ما مورد تهديد قطعي هستيم. جهت را عوض کنيم. خيال نکنيم که دارند بي تدبيري مي کنند. رانت خواري مي کنند. بنده معتقدم ما وقتي مورد تهديد قطعي تحريم کالاها هستيم مي توانيم بيشتر از گذشته وارد کنيم.

پس چرا بازار مصرف حکايت ديگري دارد؟

بازار مصرف چه مي گويد؟،

آيا در شرايط تحريم درست است که ما انگور شيليايي، سيب لبناني، پرتقال و انگور مصري وارد کنيم. آيا حجم نقدينگي 140 هزار ميليارد توماني(تا پايان تيرماه) هم در راستاي شرايط تحريمي ماست؟

ما وقتي مورد تهديد جدي تحريم قرار مي گيريم بايد يک سري پيش بيني ها را در کشور ولو با واردات داشته باشيم. اما در شرايط عادي که ما مورد تهديد نيستيم چه بسا بايد عکس قضيه عمل کنيم. مثلاً يک وقت است که در کشور بيش از نيازمان شکر توليد مي کنيم، در آن شرايط وارد کردن شکر يعني برخورد با توليد، اما وقتي نيازمان بيشتر از توليدمان است، ضمناً تحت تهديد هم هستيم بايد فکر کنيم اگر اين تهديدها به مرحله عمل درآمد از همان روز اول با انبارهاي خالي روبه رو نباشيم. بنابراين در يک مقطعي مثل مقطع کنوني ـ حالا نمي خواهم بگويم همه واردات مورد تاييد ماست ـ بايد شرايط ايستادگي روي پاي خودمان را داشته باشيم. سهميه بندي بنزين طبيعتاً يک سري آثار سوء داشت که ممکن است مردم از اين آثار ناراضي باشند اما وقتي با اين سهميه بندي مي توانيم واردات بنزين را کاهش بدهيم، خدمت کرده ايم. بنابراين درباره واردات من نظر کلي ام اين است واردات در کشور بايد مديريت شود که نه تنها لطمه يي به توليد کشور نزند بلکه باعث رونق توليد هم بشود اگر در مقطعي هم واردات داشته باشيم که بيش از حد معمول باشد در صورتي توجيه دارد که آينده نگري در مقابل تهديداتي که عليه ما شکل مي گيرد در آن صورت گرفته باشد.

در دولت هاي قبلي ميلياردها دلار هزينه کردند تا صنايع نيشکر شکل بگيرد بعد به يکباره واردات آن قدر زياد مي شود که صداي معاون وزير بازرگاني و سازمان بازرسي هم درمي آيد که سه برابر نياز داخلي شکر وارد شده است. اگر اين حجم واردات شکر در انبارهاست، پس چرا صنايع نيشکر ما زمين مي خورد. از سوي ديگر امروز جايگاه ماليات ها کجاست؟ در دولت هاي گذشته که بيش از 400 ميليون تومان هزينه کردند تا استراتژي توسعه صنعتي را تدوين کنند جايگاهش کجاست؟

شما فکر مي کنيد مغز من کامپيوتر است که سوالات متعدد و متنوع بي ارتباط با هم را پاسخ بدهم. قاعده کار اين است در نيشکر و توليد شکر در کشور تحقيق کنيم که آيا توليد شکر پايين آمده؟ چقدر پايين آمده؟ شکري که توليد شده الان اصلاً کمتر از آن زمان نيست. وقتي مي گوييم توليد شکر پايين نيامده يعني به صنعت توليد نيشکر آسيبي وارد نشده است. يعني اگر ما 400 يا 500 هزار تن شکر توليد مي کنيم اگر صدهزار تن کم شد بايد همه چراغ قرمزها را روشن کنيم. البته ما هيچ گزارشي نداريم که توليد شکر در دولت فعلي نسبت به دولت آقاي خاتمي کاهش يافته باشد و در مجموع معتقد نيستم که عقلانيت اقتصادي فراموش شده. اگر يک دولت اجراي مصوبه يي را شروع مي کند اگر دولت بعدي اين روند را متوقف کرد برخلاف موازين عقلي عمل کرده است.

يعني دولت منطبق بر برنامه عمل مي کند؟

تا حدود زيادي. چون برنامه ها کارشناسي شده و اين اصلاً ربطي به مسائل سياسي ندارد.

يکي از نقاط برجسته برنامه چهارم کاهش تصدي گري دولت هاست. آيا در اين دولت اين مساله اتفاق افتاده است؟

من در مجموع دولت ها را در زمينه کاهش تصدي گري دولت موفق ارزيابي نمي کنم. نه دولت آقاي هاشمي نه آقاي خاتمي و نه دولت احمدي نژاد. ضمناً ما نجات کشور را از نظر نظام اقتصادي در کاهش تصدي گري دولت مي دانيم. من معتقدم تجربه حکومت 70 ساله سوسياليستي در اتحاد شوروي نشان مي دهد که اصلاً اين تز جواب نمي دهد. اقتصاد دولتي مطلقاً محکوم به شکست است. اقتصاد دولتي قطعاً منجر به رونق اقتصادي نخواهد شد بلکه باعث کاهش اين رونق خواهد شد. بنابراين ما بايد از تجربيات دولت هاي گذشته در اين دو سال استفاده کنيم تا راه جديدي براي کاهش تصدي گري دولت پيدا کنيم و اگر اين کار را نکنيم که متاسفانه نکرده ايم اقتصاد ما نجات پيدا نخواهد کرد. ما موقعي مي توانيم بگوييم مسائل اقتصادي مان حل شده که علاوه بر رونق اقتصادي به صادرات قابل توجه دست يابيم که از الزامات فعلي اقتصادي، توسعه بخش خصوصي و تعاوني است.

برگرديم به پرسش هاي سياسي. شما فکر مي کنيد جبهه متحد اصولگرايان بتواند اتحاد را در اين جبهه برقرار کند يا مانند انتخابات رياست جمهوري و شوراها اصولگرايان با دو يا سه ليست وارد عرصه خواهند شد؟

من تشکيل جبهه اصولگرايي را با همين شکل اعلام شده اقدامي اوليه و سکوي اقدامات بعدي تلقي مي کنم و معتقدم با همين سکو بايد رايزني بين مجموعه اصولگرايان ادامه پيدا کند و اگر کسي خيال کند اصولگرايي در کشور فقط در جبهه اصولگرايان خلاصه مي شود مرتکب اشتباه شده است. ما اين کار را به عنوان قدم اوليه و لازمه حرکت براي گسترش دايره اصولگرايي مي دانيم و معنايش اين است که تعامل با همه گروه هاي اصولگرا همان طور که الان انجام مي شود انجام شود. اما در هر صورت براي اينکه اين سکو و قدم اوليه برداشته شود بايد يک عده اين کار را مي کردند. آنهايي که اين کار را کردند بايد از آنها تقدير شود و همه بايد بدانيم اصولگرايي جبهه اش وسيع تر از دايره فعلي است. ما بايد باب مذاکره و رايزني را در جبهه اصولگرايان باز نگه داريم. در مجموع شرايط کنوني را بهتر از شرايط شوراها مي دانم. آن زمان تفرق بين اصولگرايان خيلي نگران کننده بود.

به نظرم شما خيلي خوش بين هستيد چون کماکان اين تفرق وجود دارد. شما نگاه کنيد گروهي جبهه متحد را قبول ندارند، آقاي قاليباف و رضايي يک موضع ديگر دارند. آيا اين موارد نشانه تفرق نيست؟

در انتخابات شوراها طرفداران دولت ليست خودشان را داشتند. جبهه پيروان خط امام و رهبري هم همين طور، الان اينها با هم متحد عمل مي کنند. يعني دو ضلع مهم با هم هستند و ضلع سوم هم که اصولگرايان تحول خواه و ايثارگران هستند وحدت خوبي با اين دو ضلع دارند. ما معتقديم اين جبهه با همين شکل مي تواند به کارش ادامه دهد اما بايد قبول کرد که هيچ چيز نشدني هم نيست.بنابراين من به دلايل متعدد معتقدم وضع وحدت بين اصولگرايان از زمان انتخابات شوراها بسيار بهتر است. با اين دوستاني هم که شما اسامي آنها را ذکر کرديد مذاکراتي انجام شده. البته مشکلاتي هم هست که در تحولات سياسي اتفاقات عجيبي نيست.

سجاد سالک



حزبي ها که دو سالي مي شود رنگ مهرباني دولت را به خود نديده اند تصميم گرفته اند پاي صحبت رئيس مجلس شوراي اسلامي بنشينند و با وي درد دل کنند. احزاب سياسي که در دو سال گذشته در اختصاص بودجه ساليانه به خود کم مهري ديدند و از جانب مسوولان دولتي کلي هم ناسزا در مورد فعاليت حزبي شنيده اند اين بار قصد دارند براي رشد و ارتقاي تحزب با حدادعادل صحبت کنند.ديدار با رئيس مجلس شوراي اسلامي براي احزاب چند فايده مي تواند داشته باشد؛ نخست آنکه حدادعادل با آن لحن آرام و بيان شمرده شمرده اش مي تواند مرهمي بر دردهاي احزاب نهد. دوم آنکه مي تواند لابي قدرتمندي باشد تا در آستانه تصويب بودجه سال87 کل کشور، سهم مناسبي به احزاب اختصاص پيدا کند، سوم آنکه مي تواند حدادعادل را قانع کند در مذاکرات خصوصي با رئيس جمهور به وي گوشزد کند که اينقدر در سخنراني ها، به احزاب گوشه و کنايه نزند و اينقدر نسبت به تحزب بدبين نباشد. خلاصه اينکه حزبي ها اميدوارند از ديدار با حداد نتايج خوبي بگيرند.

زنده باد دشمن من

نشست مشترک مجلس و دولت در اين هفته، ثمره خوبي به همراه داشت و با وعده يي از سوي رئيس جمهور همراه بود. محمود احمدي نژاد روزي که نمايندگان مجلس را پيش روي خود مي ديد و به مانند هميشه از آنها کلي نامه و درخواست دريافت کرد وعده جالبي داد و گفت؛ بناست دولت در آينده نزديک در مراسمي منتقدان خود را مورد تشويق قرار دهد. پس از پايان اين جلسه پرويز سروري نماينده آبادگر مجلس، که انگار هنوز در حال و هواي جلسه بود و به شدت تحت تاثير سخنان احمدي نژاد قرار گرفته بود، به حمايت از منتقدان برخاست و بدون اشاره به کساني که عليه روزنامه هاي منتقد دولت مرتب شکايت تنظيم مي کنند و مديران مسوول بخت برگشته را مرتب به دادگاه مي کشانند، گفت؛ افراط گرايان حاضر نيستند هيچ نقدي را تحمل کنند در نتيجه افراط گرايان غير خود را باطل و مستحق برخورد مي دانند. وي البته مشخص نکرد اين افراط گرايان چه کساني هستند و توضيح نداد چرا تا به حال به اين افراط گرايان تذکري نداده است اما در مقابل موجي از شادي برانگيخت که در ميان اعضاي فراکسيون اصولگرايان مجلس هم افرادي پيدا مي شوند که به طور نيم بند هم که شده از نقد و انتقاد استقبال کنند. البته بر همه خوانندگان محترم روزنامه اعتماد واضح و مبرهن است که سبک پيش گرفته شده هيچ ربطي به نزديکي زمان برگزاري انتخابات مجلس ندارد،

گشت ارشاد ديپلماتيک

گاهي اوقات از مصاحبه ها و تذکرهاي نمايندگان مجلس، چيزهايي بيرون مي آيد که يک خبرنگار اگر کلي وقت بگذارد و نتايجي هم به دست بياورد امکان چاپ آن را نمي يابد يا با کلي خط قرمز مواجه مي شود. از نمونه اين قبيل تذکرات، مي شود به تذکر اخير حجت الاسلام يحيي زاده نماينده تفت و ميبد در مجلس اشاره کرد که به يک مصاحبه هم منتهي شد و کلي انگشت هاي حيرت را به دهان برد. وي در اين رابطه اعلام کرد که بر اساس گزارش هاي به دست آمده، برخي سفارتخانه هاي خارجي در کشور مجالس جشن و پايکوبي در سفارتخانه ها برگزار مي کنند و در آن جوانان ايراني با ظاهري زننده اقدام به کارهاي ناشايست مي کنند. آن طور که از تذکر يحيي زاده برمي آيد طي ماه هاي گذشته در حالي که نيروي انتظامي با قوت تمام در سطح شهر مشغول اجراي طرح امنيت اجتماعي بود و تعدادي از دختران به خاطر کوتاهي زياد مانتو به مراکز انتظامي برده شدند، در گوشه و کنار شهر برخي سفارتخانه ها با استفاده از مصونيت ديپلماتيک خود مجالسي برپا کرده اند که ديدن مانتوي کوتاه در آنجا حکم کيميا را داشت.

رسيدگي به حال زنان آلماني

الحمدلله پس از اتمام رسيدگي به وضع زنان ايراني و حل مشکلات بانوان کشورمان، نوبت به حل مسائل زنان ديگر کشورها رسيد. خبر اين رسيدگي را مخبر فراکسيون زنان مجلس اعلام کرد. ظاهراً طي چند هفته گذشته و حل موفقيت آميز مشکلات زنان ايراني، فراکسيون زنان مجلس موضوع مشکلات زنان آلماني را در دستور کار قرار داده و به اين منظور چند جلسه هم برگزار کرده اما از آنجا که از جلسه ساختمان بهارستان نتايج مفيدي به دست نيامده، خانم هاي نماينده تصميم گرفته اند به آلمان سفر کنند و مشکلات زنان آلماني را از نزديک بررسي کنند تا به حول و قوه الهي، مسائل بانوان کشور دوست و برادر آلمان هم حل شود. آن طور که از سخنان فاطمه آجرلو مخبر فراکسيون زنان مجلس برمي آيد در اين سفر قرار نيست ديداري با نمايندگان مجلس آلمان به عمل آيد چون سفر آنها به دعوت سفارت آلمان صورت گرفته و پارلمان نشينان آلماني نسبت به اين ديدار بي اطلاعند. به هر صورت اين اميد وجود دارد که زنان آلماني هم مشکلاتشان به دستان باکفايت نمايندگان مجلس هفتم حل شود اما فکرش را بکنيد که روزگاري قرار باشد از يکي از کشورهاي غربي، نمايندگاني به ايران بيايند تا مشکلات زنان ايراني را بررسي کنند.

الياس در مجلس

حاشيه هاي سريال هاي ماه رمضان همچنان ادامه دارد و دامنه آن به مجلس شوراي اسلامي هم کشيده است.

ظاهراً بحث برانگيز ترين سريال ماه رمضان يعني اغما در مجلس هم بحث برانگيز شده و شخصيت عجيب داستان يعني «الياس» دستمايه يي فراهم کرده تا تعدادي از نمايندگان از در شوخي وارد شده و با الياس نادران نماينده آبادگر تهران مزاح کنند. اوج اين شوخي ها در نشست مشترک مجلس و دولت ايجاد شد؛ جايي که وقتي الياس نادران به سمت تريبون رفت تا سخنان خود را آغاز کند، تعدادي از وزيران و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي با صداي بلند و با خنده و شوخي مي گفتند؛ آقا از اين دعوت نکنيد، به حرفاش گوش نکنيد، مواظب باشيد گولتان نزند، اين«الياس» است، بررسي هاي خبرنگار اعتماد نشان مي دهد که وجود الياس در مجلس، فقط مختص به مجلس هفتم نيست و در مجالس گذشته نيز الياس در کسوت يک اصلاح طلب از تهران و رشت به مجلس شوراي اسلامي راه پيدا کرده بود، اما از آنجا که بررسي هاي بيشتر نشان داده اين الياس دوم، موبايل دارد و مثل الياس اغما قادر به برقراري ارتباط بدون گوشي نيست، هر نوع حرف و حديث و شايعه پيشاپيش تکذيب مي شود.

سکته به خاطر چه

روز يکشنبه دو اتفاق بحث برانگيز در مجلس شوراي اسلامي روي داد که حاشيه هاي بسياري برانگيخت. در حالي که نايب رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي از ارائه طرح رحم اجاره يي به هيات رئيسه مجلس شوراي اسلامي خبر داد و ابراز اميدواري کرد با تصويب کليات اين طرح در مجلس، مشکلات عده يي از زوج هاي جوان برطرف شود، در صحن علني مجلس نماينده آبادان دچار عارضه قلبي شد و براي مداوا به بيرون از مجلس انتقال يافت. ناظران هنوز نتوانسته اند ميان آن طرح و اين عارضه ارتباطي برقرار کنند. اما برخي گمانه زني ها از اتمام سهميه کارت سوخت نماينده مورد نظر پيش از بيماري حکايت دارد. بررسي هاي بيشتر در اين رابطه همچنان ادامه دارد.

افتتاحيه يي در سکوت

ارگان ها و نهادهاي مختلف هرچند وقت يک بار در مجلس نمايشگاهي برگزار مي کنند تا به اين وسيله دستاوردها و اقدامات خود را به اطلاع پارلمان نشينان برسانند. در جديدترين مورد يکشنبه گذشته با حضور محمدرضا باهنر نماينده کرمان، نمايشگاه دستاوردهاي دست اندرکاران مبارزه با مواد مخدر در مجلس افتتاح شد.تا لحظه تنظيم اين گزارش، خبري از اظهار نظر باهنر که به همراه جمعي از نمايندگان در مراسم افتتاحيه حضور داشت، مخابره نشده است.

جبران مافات به سبک مجلس هفتم

يکي از انتقاداتي که منتقدان حدادعادل به وي هميشه داشته اند اين است که سطح روابط مجلس ايران با کشورهاي مهم و تاثير گذار بسيار کم بوده و مجلس شوراي اسلامي در سه سال گذشته توجه خود را معطوف به رابطه با کشورهايي کرده که در سطح جهاني حرفي براي گفتن نداشته و در مناسبات بين المللي از اهميت زيادي برخوردار نيستند. به عنوان نمونه نمايندگان مجلس ايران بيش از آنکه با همتايان اروپايي خود نشست و برخاست داشته باشند به آفريقا مي روند و در آسيا هم به سراغ نمايندگان مجالس کشورهاي جهان سومي مي روند و با آنها نشست و برخاست دارند. اين انتقادات در تمام ماه هاي گذشته ادامه داشته و کمتر پيش آمده که نمايندگان پاسخ قابل قبولي نسبت به آن ارائه دهند. با اين وجود غلامعلي حدادعادل رئيس مجلس شوراي اسلامي در هفته يي که گذشت براي آنکه پاسخي به منتقدان داده باشد و عملکرد گذشته را جبران کند ديداري جديد ترتيب داد و اين بار با رئيس کميته روابط خارجي مجلس سودان ديدار و گفت وگو کرد. ناظران معتقدند اهميت اين ديدار البته کمتر از اهميت ديدار با رئيس پارلمان فرانسه يا سوئد و آلمان نيست اما نتايج آن وقتي مشخص مي شود که گل ني در ژاپن اسلامي برويد،

فعال شدن مجدد قوه حدسيه

احمد توکلي نماينده اصولگراي مجلس که رئيس مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي هم هست و همزمان سايت الف را هم اداره مي کند، پس از آنکه حدس هاي گذشته اش در مورد نگاه مجلس به راي اعتماد وزيران و عملکرد دولت در حوزه هاي اقتصادي و افزايش تورم و به ويژه سهميه بندي بنزين درست از آب در نيامد، هفته گذشته حدس جديدي زد و گفت؛ حدس بنده اين است که اصولگرايان مستقل در انتخابات مجلس، ليست جداگانه نخواهند داشت. در پي اين اظهار نظر سخنگوي فراکسيون اصولگرايان مستقل با رد اظهارات اخير «احمد توکلي» مبني بر اينکه «اصولگرايان مستقل ليست انتخاباتي ارائه نخواهند کرد»، گفت؛ فعال شدن قوه حدسيه ايشان حتماً مشکل ايجاد خواهد کرد. وي به مشکلاتي که ممکن است فعال شدن قوه حدسيه توکلي ايجاد کند اشاره يي نکرد اما با تعجب از خبرنگار سوال کننده که هيچ نقشي در اين ماجراها نداشت پرسيد؛ توکلي روي چه معياري مکرراً در مقام سخنگو اظهارنظر مي کند؟

شايعه يي از روي وحشت

شايعه است ديگر... پيش مي آيد، کاريش هم نمي شود کرد. اين بار شايعه گريبان حسن کامران را گرفت. آن هم عجب شايعه يي، «حسن کامران بازداشت شد.» اين شايعه را البته زودتر از خود کامران، رئيس مجلس تکذيب کرد ولي اين تکذيب باعث نشد خودش هم سکوت کند و چيزي در اين باره نگويد. به گفته کامران اين شايعه را کساني پخش کرده اند که از نتايج گزارش تحقيق و تفحص از قوه قضائيه وحشت دارند. شايد اگر خبر بازداشت کامران درست بود، غلامعلي حدادعادل مجبور مي شد همان نقشي را ايفا کند که مهدي کروبي در زمان بازداشت حسين لقمانيان نماينده همدان ايفا کرد. کامران البته از يک امتياز هم برخوردار است و اينکه همسرش هم نماينده مجلس است و در صورت بروز هرگونه مشکلي مي تواند روي پيگيري هاي حقوقي وي حساب لازم را بکند.

رسانه هاي غربي مدت هاست عادت کرده اند به ايران به چشم يک منطقه ناب خبري نگاه کنند که هر آن احتمال دارد خبرهايش در صدر خبرهاي دنيا قرار گيرد ولي حتي اين رسانه ها هم از شنيدن خبر استعفاي علي لاريجاني از سمت دبيري شوراي عالي امنيت ملي ايران شگفت زده شدند و شگفتي خود را نيز پنهان نکردند. ماجراي اهميت استعفاي لاريجاني براي رسانه هاي غربي بيش از هر چيز در تصويري است که آنان نسبت به نقش وي در مديريت پرونده هسته يي جمهوري اسلامي ايران دارند. لاريجاني به عنوان مذاکره کننده اصلي ايران در پرونده اتمي بارها با نمايندگان رسانه هاي معتبر بين المللي به گفت وگو نشسته، تصويرش بر صفحات نخست نشريه ها و سايت هاي اينترنتي قرار گرفته و خلاصه چهره يي است که از جهت شناخته شده بودن نزد افکار عمومي غرب دست کمي از محمود احمدي نژاد ندارد. به اين جهت کنار رفتن وي از سمت مديريت اجرايي پرونده هسته يي براي غربي ها به آن حد جذاب بود که رسانه هاي غربي بخواهند تحليل چرايي آن را دستمايه تحليل هاي متعدد خود قرار دهند. با اين حال رسانه هاي غربي نيز مانند رسانه هاي داخلي تحليل واحدي از چرايي کناره گيري لاريجاني نداشتند. آنان در حقيقت با تصويري دوگانه از لاريجاني روبه رو بودند؛ تصوير مردي که در مقايسه با اسلاف خود، چهره يي تندروتر به حساب مي آيد و تصوير کسي که به گمان غربي ها نسبت به جانشينش بيشتر اهل مذاکره و اعتدال است. گرچه غالب تحليلگران داخلي معتقدند نقش دبيري شوراي عالي امنيت ملي، صرفاً نقشي اجرايي است و تصميم هاي استراتژيک و راهبردي پرونده هسته يي، با صلاحديد مسوولان عالي رتبه نظام گرفته مي شود ولي رسانه هاي غربي به دليل ارتباط بيشتر با دبير شوراي عالي امنيت ملي به عنوان مدير اجرايي اين پرونده در تحليل هايشان نقش وي را نقشي کليدي ارزيابي مي کنند و از همين رو نيز وقتي ابتداي هفته خبر استعفاي لاريجاني از سمتش بر زبان غلامحسين الهام جاري شد، اين خبر به سرعت در صدر اخبار رسانه هاي غربي جاي گرفت و ساعاتي از اعلام آن نگذشته بود که تحليل هاي متعدد پيرامون اين موضوع بر صفحه رسانه هاي غربي نقش بست. نگاهي به محتواي تحليل هاي رسانه هاي غربي نسبت به اين استعفاي بحث برانگيز نشان مي دهد آنان مبناي مشترکي را براي شرح و بسط تحليل هاي خود به کار برده اند. اين رسانه ها با پررنگ کردن اختلاف ميان ديدگاه محمود احمدي نژاد و علي لاريجاني در پيشبرد سياست هاي هسته يي جمهوري اسلامي، تلاش کردند فقدان انسجام در تصميم گيري پيرامون اين پرونده را به مخاطبان خود القا کنند. براي نمونه خبرگزاري رويترز در تحليل خود پيرامون اين استعفا نوشت؛ «لاريجاني قصد داشته با ديپلماسي در برابر غرب، فشار آنها بر ايران را کم کند، اما سخنان احمدي نژاد در کنار تلاش هاي وي و رد هرگونه انعطاف، اين تلاش ها را ناکام گذاشته بود و اين در حالي است که تصميم گيري نهايي در مسائل ايران با رهبري ايران است که ايشان نيز متمايل به ايجاد اتحاد بين جناح ها و گروه هاي مختلف سياسي است.» همچنين روزنامه امريکايي لس آنجلس تايمز نيز در تحليلي مشابه اختلاف ميان لاريجاني و احمدي نژاد را مبناي خود براي تحليل استعفاي لاريجاني قرار داده و در اين باره نوشت که رئيس هيات مذاکره کننده ايران در پرونده هسته يي، چهره يي ميانه رو بود که سعي داشت سياست هسته يي محمود احمدي نژاد را تعديل کند. نمونه ديگر چنين تحليلي را مي توان در نوع تفسير خبرگزاري فرانسه مشاهده کرد که با القاي اختلاف ميان رئيس جمهوري و دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي و با تيتر «لاريجاني، مرد تمام بحران ها» نوشت؛ «علي لاريجاني اگرچه از عوامل محافظه کار بود، اما هرگز در رديف متحدان احمدي نژاد قرار نگرفت،» غالب رسانه هاي غربي با به کار بردن چنين تعبيرهايي در ماجراي استعفاي لاريجاني، نتيجه گيري نسبتاً مشترکي نيز داشتند. تحليل اکثر اين رسانه ها بر اين قرار داشت که با کناره گيري لاريجاني، پرونده هسته يي ايران به سمت و سوي راديکاليزه شدن مي رود. براي مثال خبرگزاري رويترز در پيش بيني تحولات مربوط به پرونده هسته يي ايران پس از استعفاي لاريجاني نوشت که پذيرش استعفاي لاريجاني از سوي احمدي نژاد، چرخشي را در مواضع ايران عليه غرب در مورد برنامه اتمي ايران ايجاد خواهد کرد و انتخاب سعيد جليلي، از نزديکان احمدي نژاد، نشان مي دهد آنهايي که قصد رويارويي با غرب را داشتند، در حال به دست آوردن نفوذ بيشتر در چرخه تصميم گيري در اين باره هستند. همچنين خبرنگار بي بي سي در تهران نيز با برداشتي مشابه عنوان مي کند که به عقيده وي «از اين پس تندروها کنترل بيشتري بر سياست هاي مرتبط با برنامه هسته يي ايران خواهند داشت.» خبرنگار بي بي سي در ادامه گزارش خود نيز تلاش کرد از سعيد جليلي جانشين علي لاريجاني چهره فردي تندرو را ترسيم کند و بر همين اساس نوشت که وي فردي بسيار نزديک به احمدي نژاد است و هنگامي که رئيس جمهوري ايران در نيويورک بود با جليلي که بي وقفه احمدي نژاد را همراهي مي کرد، صحبت مي کرد.

با اين حال اکثر رسانه هاي غربي در تحليل هاي خود به اين نکته اذعان کردند که علي لاريجاني نيز در زمان مسووليت خود و در مذاکرات هسته يي با طرف اروپايي حاضر به دادن امتياز نشد و نه تنها بسته پيشنهادي تروئيکاي اروپايي مورد قبول ايران قرار نگرفت بلکه تهران قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل درباره تعليق غني سازي اورانيوم را نيز به دليل غيرقانوني بودن مردود شمرد. بر همين اساس خبرگزاري فرانسه در تحليلي ديگر از استعفاي لاريجاني به اين نکته توجه کرد و در گزارشي با عنوان «لاريجاني مدافع سرسخت برنامه هسته يي ايران» نوشت؛ علي لاريجاني که شنبه از سمت خود به عنوان مسوول اصلي پرونده هسته يي ايران کناره گيري کرد، از خود چهره مذاکره کننده يي انعطاف ناپذير و سرسخت در برابر غربي ها به جا گذاشته است. به اين ترتيب رسانه هاي غربي با ارائه تصويري دوگانه از لاريجاني و نگاه توام با ابهام درباره سياست هاي آينده جمهوري اسلامي در قبال پرونده اتمي، غالباً بر اين گمان هستند که اين تغيير و جابه جايي در غرب به معناي حرکت تهران به سمت سياست هاي راديکال تر در پرونده اتمي تعبير خواهد شد، هر چند که در تهران بسياري از کارشناسان چنين تحليلي را رد مي کنند و معتقدند در پرونده اتمي اراده فردي دبير شوراي عالي امنيت ملي تاثير بسزايي ندارد و او فقط مجري سياست هاي نظام است.

 

احمد پورنجاتي

به نظر مي رسد راهبرد دولت نهم در مواجهه با انتقادها و اعتراض هايي که نسبت به کاستي ها و کژي هاي برنامه ها و عملکردهاي اين دولت مطرح مي شود در دو کلمه خلاصه مي شود؛

1- نفي و تخطئه کارنامه گذشته نظام (دولت هاي پيشين)

2- وعده هاي جذاب براي آينده يي نامعلوم.

اين راهبرد که از زمان تبليغات انتخابات رياست جمهوري مورد توجه آقاي احمدي نژاد قرار گرفت همچنان پس از استقرار دولت نهم از سوي شخص ايشان و مجموعه همکاران و مشاوران و مدافعان ايشان مورد استفاده قرار مي گيرد.

از منظر داوري اين دولت، پاسخ هر پرسش، توضيح هر ابهام و رفع هر انتقاد و اعتراض و نيز واکنش در برابر هر اظهارنظر کارشناسانه اما متفاوت با مواضع و عملکرد دولت نهم، تنها و تنها در يک جمله خلاصه مي شود؛ «اثبات و ستايش خويش از طريق نفي و ناسزاگويي به اسلاف» و البته همراه با وعده آينده يي مطلوب، اگر سخن از افزايش ميليارد دلاري هزينه هاي جاري کشور شود، اگر نسبت به افزايش سرسام آور نقدينگي و پيامدهاي آن اظهارنظري مطرح شود، اگر درباره رشد لجام گسيخته تورم به ويژه در بخش هاي مهم همچون مسکن مطلبي عنوان شود، اگر نسبت به آمار و ارقام شبهه ناک در زمينه هاي گوناگون پرسش شود، اگر از سياست هاي انقباضي و محدودکننده دولت نهم در عرصه کتاب و مطبوعات و رسانه ها و سايت هاي اطلاع رساني انتقاد شود، اگر در مورد ناکامي ها و ضعف هاي ديپلماسي دولت نهم در عرصه مناسبات بين المللي سخن به ميان آيد و اگر در زمينه گرفتاري ها و چالش هاي روزافزون بخش هاي توليد و بازرگاني حتي به اشاره چيزي عنوان شود و نيز اگر درباره فضاي محدودکننده و رکودآور دانشگاه ها و نيز برخوردهاي غيرقابل توجيه با استادان و دانشجويان و تشکل هاي شناخته شده دانشجويي ابراز نگراني شود و حتي اگر درباره دستاوردهاي اجلاس اخير سران کشورهاي همسايه خزر و استيفاي منافع ملي ايران در اين زمينه پرسش شود، پاسخ قاطع دوستان در دولت نهم، به تصريح يا به کنايه رساتر از تصريح، چه چيز است جز؛ تخطئه دولت هاي گذشته؟،

مگر سخنگوي خوش بيان و شوخ طبع دولت نهم به جاي پاسخگويي درباره پرسش هايي که از سوي دانشجويان دانشگاه شاهد نسبت به سفر اخير آقاي احمدي نژاد به امريکا و سخنراني در مجمع عمومي سازمان ملل و حضور در دانشگاه کلمبيا داشتند و به نحوي دستاوردهاي ضعيف سياست خارجي دولت نهم را به چالش کشيدند، تازيانه تخطئه بر نظريه گفت وگوي تمدن ها ننواخت؟، مگر سياست هاي خاتمي و هاشمي را به ناروا منفعلانه و تسليم جويانه معرفي نکرد؟،

آيا کسي نيست که از رئيس محترم دولت نهم و همکاران و مشاوران پرشمار و گوناگون ايشان و نيز مدافعان سينه چاک و ارزشي و اصولگراي اين دولت استثنايي سوال کند که؛ «حضرات، گذشتگان هر چه بودند، هر چه کردند، رفتند، داوري نسبت به آنان را به عقل و دل مردم و نيز به قضاوت تاريخ واگذاريد، مقايسه حال و گذشته کار وجدان عمومي است نه شما، لطفاً بفرماييد شما چه هنري داريد،،» آيا اوضاع و شرايطي مساعدتر و راه و مرکبي هموارتر و راهوارتر از اين مي خواسته ايد؟

آيا همه چيز به کامتان نيست؟ بسط يد بيش از اين؟،

مجلس نجيب تر، همراه تر، مطيع تر و بي آزارتر از اين؟،

قوه قضائيه مددکارتر، شفيق تر و حاشيه نشين تر از اين؟، تريبون ها و رسانه هاي فراگير، اعم از سنتي و مدرن، پا به رکاب تر و حاضريراق تر از اين؟

درآمدهاي نفتي ميلياردي تر از اين؟،

چتر حمايت هاي نظامي و انتظامي و اطلاعاتي و امنيتي، يکدست تر، گسترده تر و همدلانه تر و آتش به اختيارتر از اين؟،

نذر و نيازها و ختم انعام ها و سلام و صلوات ها و استغاثه هاي معنوي و اشک و ناله هاي مخلصانه هواداران مذهبي بيشتر از اين؟، سازمان يافته تر از اين؟،

پس چرا با اين همه فراواني مکنت و ملکت و رخصت و فرصت، از معجزه يي که وعده اش را داده ايد خبري نيست؟ نباشد، پيشکش وجودتان، دست کم پاسخ انتقادها و اشکال ها را با زبان منطق و استدلال بدهيد. به مردم توضيح بدهيد که به چه علت يا دليل اقتصادي يا سياسي وضع معيشت آنها اينچنين شده، بهاي مسکن، بهاي کالاهاي اصلي سبد خانوار به اين وضع افتاده،

چرا در عرصه فرهنگ و نشر کتاب (البته جز آنچه مقبول ديدگاه هاي سياسي و مذهبي شماست) از رونق خبري نيست؟،چرا به افکار عمومي به صراحت توضيح نمي دهيد که دليل به اصطلاح تک رقمي شدن نرخ بيکاري افزايش اشتغال نبوده بلکه تغيير در مبناي سنجش بيکاري بوده است؟، دولت هاي پيشين حداقل دو روز کار در هفته را ملاک اشتغال مي دانستند و دولت شما- البته با شعار تمکين از استانداردهاي بين المللي- دو ساعت در هفته را معيار اشتغال گرفته است، غير از اين است؟ براي مردم توضيح بدهيد. آيا بهتر نيست که افکار عمومي را به جاي سر دادن شعارهاي بي نتيجه و گاه هزينه دار و البته در مواردي متضمن نسبت هاي مبهم و ناروا به اين و آن و به جاي گزارش پي در پي از پرکاري و کم خوابي و ساده زيستي اصحاب و اذناب دولت نهم، اندکي با ارائه گزارش هاي مستند و مستدل قانع کنيد.

چرا از آغاز فعاليت دولت نهم تاکنون، حتي يک بار و در يک مورد مسوولان و متوليان دستگاه اجرايي و به ويژه شخص رئيس جمهور، حاضر نشده اند حتي يک اشتباه کوچک، قصور، بي تدبيري، خطاي در برنامه ريزي و اقدام يا حتي نابجايي و بي سليقگي در موضع گيري را بپذيرند؟، آيا دولت نهم يکسره در زمره معصومان اند؟، کسي انتظار ندارد که فرياد «واتقصيرا» و «اشتباه کرده ايم» سردهيد؛ اما دست کم بر روش هاي خود اصرار نورزيد،

رقيبان سياسي شما به ويژه اصلاح طلبان که دستشان به جايي بند نيست و صدايشان در جايي شنيده نمي شود، دست کم به حاميان منتقد خود که هر روز تعدادشان افزون مي شود گوشه چشمي داشته باشيد.

آيا براي اين پرسش تامل برانگيز، پاسخي مي توان يافت که؛ «چرا قهرمانانه ترين واکنش دولت نهم- از صدر تا ذيل- در برابر انتقادها، تخطئه و گوشه و کنايه و گاه حتي ناسزاگويي به خاتمي و هاشمي است؟،»

البته پاسخ من- به مطايبه- براي اين پرسش روشن است؛«کتک خور اين دو شخصيت ملس است.»

در دوران زندان رژيم استبدادي شاه هر جوانک تازه با سياست و مبارزه آشنا شده يي را که ساواک دستگير مي کرد، گاه نادانسته و بي توجه به پيامدهاي اعترافات، هنگام بازجويي اشاره يي به نام برخي شخصيت هاي مبارز و مشهور مي کرد که فلان جزوه را از فلاني گرفته ام، فلان کتاب را از بهماني و با فلاني نشست و برخاست داشته ام و الخ. نتيجه اين مي شد که هر از چندگاهي آن شخصيت مبارز و مشهور را که در حال سپري کردن دوران محکوميت بود به استناد اعترافات ناپخته يک جوانک بي تجربه، دوباره به شکنجه گاه زندان کميته مي بردند و تجديد محاکمه مي کردند. ميان برخي زندانيان مشهور بود که کتک خور فلاني(يعني آن شخصيت مبارز مشهور) ملس است.

اکنون حکايت اين دو شخصيت ملي- يعني خاتمي و هاشمي- است. تقصير خودشان است که کتک خور ملسي دارند. آنها بزرگند و اين گناه کوچکي نيست،

اسفنديار معيني

به نظر مي رسد پرسشگران پرتلاش اعتماد در پي تعريف و تشخيص افتراقي و مصداقي روشنفکر سر از محضر استاد صادق زيباکلام درآورده اند. انتظار مي رفت ايشان با رويکردي علمي پرسشگران و خوانندگان را به حقيقت رهنمون شوند. اما اصرار پرسشگران براي شنيدن تعريف روشنفکري و مولفه هاي آن از زبان استاد به جايي نمي رسد و ايشان پس از ذکر مقدمه يي در مورد عقب ماندگي و پرافادگي و آداب نداني روشنفکر ايراني و البته تسويه حساب بابت تصفيه سرمايه هاي علمي با دکتر سروش و سرزنش ديگران به نتايج محيرالعقولي دست يافته اند.از کلام استاد مي شود چنين فهميد که ايشان، «ايستادن در برابر وضع موجود» و «مستقل بودن» و «بي اعتنايي به داوري ديگران» و ايضاً «اقرار به اشتباه» و دوري گزيدن از «خودبزرگ بيني» و «مطلق نگري» و «عدم مراعات ادب نقد» را البته بدون ذکر مآخذ از ويژگي هاي روشنفکر برشمرده اند.اينها البته لازم اما ناکافي به نظر مي رسند. ايراد اين معيارگذاري ناقص و گزينشي اين است که بعضي ها به ناحق از سوراخ هاي سرند ايشان مي گذرند و برخي ديگر بيرون مي مانند و گرفتار چماق مي شوند. ضمن اينکه استاد در مصاحبه خود به معيارهاي پيشنهادي اش پايبند نمي ماند.شايد استاد مي توانست به جاي تشکيک و لاادري گري پرسشگران و خواننده را به انديشيدن درباره ماندگاري هدايت و ماندن امثال خانلري به رغم برخورداري از القاب و عناوين علمي و اداري، رهنمون و يادآور مي شدند که روشنفکران ايراني تبارشان به فردوسي و عطار و حافظ و ناصرخسرو و عبيد و عشقي مي ر سد که بار امانت را به رغم ملامت خيل مديحه سرايان وصله بگيران پنهان و آشکار از گذرگاه زمان بي گزند، به دوش کشيده اند.اما استاد اين همه را ناديده مي گيرند تا از ارکستر عظيمي که براي تحقير اهل انديشه به راه افتاده است، جا نماند.اما اين عمل شجاعانه ايشان حداقل دوتا از معيارهاي پيشنهادي شان يعني «استقلال روشنفکر» و «خودبزرگ نبيني» را نقض مي کند چون استاد با تکيه بر بخشي از قدرت واقعي از نقص ادب نقد برخي از رقبايشان را - البته اين بار به درستي - انتقاد کرده اند. اما اين رويکرد زيرکانه و محافظه کارانه تنها به درگيري بين جناح ها مربوط مي شود و با نقد قدرت که وظيفه روشنفکر است قرابت ناچيزي دارد و متاسفانه اصلاً با دفاع زولا در قضيه دريفوس که استاد سعي در شبيه سازي آن دارد، همانند نيست و ايراد اين به در و ديوار زدن استاد و سفارش دادن دسته گل براي خود اين است که پرسشگر و خواننده را که آماده شده اند تا به خاطر خاموش نماندن اجاق روشنفکري ايران به يمن وجود استاد، نماز شکر ديگري به جاي بياورند، کاملاً نوميد و از اين همه پرافادگي شگفت زده مي کنند.استنتاج استاد هم به نظر برخي که مدعي اند اگر کس ديگري به جاي آقاي رفسنجاني از جانب اصلاح طلبان کانديدا مي شد، احتمالاً نتيجه به گونه يي ديگر رقم مي خورد، ايراد دارد. اگر اين نظر که قابل تامل هم هست درست باشد، آنگاه استاد بايد به جاي رفع خستگي از تن و طلبکار شدن به خاطر آن ده ميليون راي ناگزير، پاسخگوي از بين رفتن ميليون ها رايي باشد که به خاطر تحليل نادرست و سماجت امثال ايشان به صندوق ها ريخته نشده است و گرفتار شدن مملکت به وضعيت کنوني باشند.ايراد آخر به لحن گفتار استاد مربوط مي شود. ايشان در حالي که به درستي ديگران را به سبب مراعات نکردن ادب نقد در مورد آقاي رفسنجاني سرزنش مي کنند خود از اينکه نسبت هاي ناروا به تعدادي از اهل انديشه بدهند، هيچ ابايي ندارند و به جاي اينکه قدر روشنفکران ديني ماقبل خود مانند سيدجمال الدين و اقبال و طالقاني و بازرگان را ارج بگذارند، ترجيح مي دهند با واسطه قرار دادن آل احمد رداي يک سارتر ايراني را بر تن کنند. کاش استاد از زندگي مراد خود آل احمد که حتي جمالزاده را هم آزرده بود و سرانجام ناچار شد براي آنکه از «دل آن سيد پير» درآورد تا ژنو بدود، مي آموخت و نيز از حکيم طوس که گفته است؛

بزرگش نخوانند اهل خرد

که نام بزرگان به زشتي برد

معلوم نيست، اگر کانديداي موردنظر ايشان - هر که مي خواست باشد - برنده مي شد دامنه افاضات استاد تا کجا مي رفت،